Deze website is deel van www.bruggelokaal.be.

Schaeverbeke Julien


kunstschilder
Geboren op 16 januari 1896
Moerkerke steenweg 39
8310 BRUGGE 3 Sint-Kruis

Wie het geluk heeft om met Julien Schaeverbeke in kontakt te treden ervaart onmiddellijk dat men te doen heeft met een eenvoudig en edel mens, begaafd met een fijnbesnaarde ziel, ontdaan van iedere ijdelheid en onthecht aan aardse goederen, maar met een aangeboren gevoel voor schoonheid en evenwicht, kenmerken van een echte kunstenaar.
Hij werd op 16 januari 1896 geboren in de Langestraat n° 96 te Brugge in het gezin van de aldaar bekende wijnhandelaar Gustave Schaeverbeke waar zes kinderen werden geboren, vijf jongens en een meisje. Het leven was toen hard voor een opgroeiend kind, maar toch denkt hij met veel heimwee en dankbaarheid terug aan deze mooie tijd van zijn lang vervlogen kinderjaren.
Als jongen reeds liep hij met potlood en papier langs de Brugse reien om te tekenen en te schetsen en om de schoonheid van zijn stad vast te leggen. Hoe groot was zijn vreugde wanneer hij als eenvoudige knaap naar aanleiding van een verjaardag of een feestdag enkele kleurpotloden ten geschenke kreeg van moeder, die reeds vroeg moet ingezien hebben dat haar kleine Julien artistiek begaafd was. Toch moedigden zijn ouders hem niet aan om een loopbaan als kunstenaar te kiezen want dat was in hun ogen droog brood voor gans het leven. Inderdaad was het bestaan van de kunstenaars in die periode van onze geschiedenis bijzonder hard. Er was bijna bij niemand geld teveel, laat staan genoeg om er kunstwerken mede aan te kopen.
Julien Schaeverbeke liep school aan het St-Leocollege te Brugge en volgde nadien de lessen aan de Academie voor Schone Kunsten te Brugge tot 1914 het jaar dat de grote oorlog uitbrak.
Hij week uit naar Londen en nam er dienst als oorlogsvrijwilliger. Op 16 januari 1915 stond hij reeds aan het front te Diksmuide en op 28 juni 1915 werd hij zwaar gekwetst in de vuurlijn toen een stuk granaat hem ernstig trof. Dit feit had grote gevolgen voor het verder verloop van het leven van Julien Schaeverbeke. Inderdaad werd hij overgebracht naar een kamp voor groot-invaliden te Port-Villez (Eure) in Frankrijk en van 1917 tot 1923 zou hij aldaar aan het Instituut I.M.I.O. studeren en het diploma behalen van bouwkundige en met onderscheiding en de gelukwensen van de jury afstuderen in de kunstgeschiedenis, anatomie, schilderen en boetseren. Hij verbleef er samen met Achiel Sassenbroeck en Leon Cassel en was er leerling van Octave Rotsaert, de Brugse beeldhouwer met wie hij later veel zou samenwerken.
In september 1917 had Julien Schaeverbeke echter een zeer merkwaardige ontmoeting. Op een mooie najaarsdag stond hij te schilderen langs de boorden van de Seine toen hij plots werd aangesproken door een oudere man die belangstelling scheen te hebben voor de schilderende jongeling en die hem vertelde dat hijzelf in Vernon was om de kerk te schilderen. De man nodigde Julien Schaeverbeke uit bij hem thuis en het bleek niemand anders te zijn dan Claude Monet, de grote Franse meester wiens doek "Impression" bij een tentoonstelling te Parijs in 1874 het Impressionisme had Ingeluid. Claude Monet woonde in Giverny aan de boorden van de Epte In een prachtig domein met veel water waarop enorme hoeveelheden waterlelies bloeiden. ("Le bassin aux nymphéas" is één van Monets bekendste doeken geworden). Claude Monet en zijn schoondochter Blanche vertelden over hun vrienden en dat deze niet de geringsten waren blijkt onmiddellijk als wij zien dat alle grote impressionisten daar aan huls kwamen: Manet, Bazille, Sisley, Renoir, Pissaro, Corat, Cézanne, Toulouse, Lautree, Courbet, Van Gogh en anderen. Ook Georges Clemenceau, toenmalig president van Frankrijk behoorde tot de vriendenkring en Julien Schaeverbeke was er bij toen hij op 5 december 1926 werd begraven.
Merkwaardig om te melden is tevens dat Emile Zola, de beroemde Franse schrijver, vooral bekend om zijn naturalistische romans, eveneens veel aanwezig was ten huize van Claude Monet en urenlang werd er dan gediscussiëerd over het geval Dreyfus. Het was inderdaad in deze periode dat Emile Zola de verdediging op zich had durven nemen van deze Joodse militair, om wiens proces gans Frankrijk in grote beroering was gebracht, vooral wanneer steeds meer en meer duidelijk werd dat het om een gerechterlijke dwaling was gegaan. Het was een spannende en fantastische tijd voor Julien Schaeverbeke dit alles als getuige te mogen medemaken. Hij maakt er echter uitdrukkelijk een punt van eer van dat hij, wanneer het paste, steeds zijn liefde voor zijn land en Vlaamse volk duidelijk heeft bewezen niettegenstaande hij lange jaren in Frankrijk had vertoefd.


Voor Julien Schaeverbeke stond het besluit intussen rotsvast, hij zou zijn gans leven kunstschilder blijven. Het Franse en Vlaamse landschap, stadszichten, zeezichten en af en toe een portret. Zijn werk straalt duidelijk de invloed uit van het impressionisme. Het is een wonder hoe hij uitsluitend met zijn paletmes zo fijn en minutieus zijn onderwerpen kan vastleggen In een kleurenschakering die merkwaardig moet genoemd worden. Op grootse wijze kan hij de Vlaamse lucht schilderen waarin soms storm en geweld aanwezig zijn in tegenstelling tot de helblauwe luchten die hij vastlegt in zijn Franse landschappen. Julien Schaeverbeke heeft steeds in open natuur geschilderd. Hoeveel moeite heeft het hem niet gekost om soms zijn ezel en doek vast te ankeren wanneer er felle wind stond en hem dreigde weg te blazen met doek en al.
Ook is het merkwaardig te noemen dat hij steeds bijzonder veel inspanning heeft gedaan om mooie onderwerpen te vinden om te schilderen. Voor Schaeverbeke is het niet om het even wat hij schildert. Hij wil mooie en natuurgetrouwe werken scheppen die allen in een zeer romantische sfeer werden vertolkt.
Wat de werkkracht van deze schilder betreft moet enkel vermeld worden dat hij nu ongeveer twee duizend doeken zal geschilderd hebben! Dit is een produktie die werkelijk door weinig werd nagedaan en het mag gezegd worden dat deze dynamische schilder, niettegenstaande zijn gezegende leeftijd, nog heel wat pijlen op zijn boog heeft want zijn werkkracht schijnt niet verminderd en dit tot ons aller vreugde.
Na zo verschillende jaren in Frankrijk te hebben geleefd, werd echter de drang naar Brugge en de eigen streek zo sterk dat hij terugkeerde naar zijn geboortehuis. "Vlug werd hij opnieuw opgenomen in het Brugse leven en speciaal te vermelden is het feit dat hij opnieuw duivenliefhebber werd zoals zijn vader. Deze duivensport zou Julien Schaeverbeke in zijn greep houden tot op de dag van vandaag. Hij is ere-voorzitter van de duivenmaatschappij De Onafhankelijke en in zijn grote tuin staan duivenhokken opgebouwd als kleine burchten. Zijn duiven zijn voor hem steeds een gezelschap geweest tegenover wie hij zijn kleine en grote zorgen kon uitspreken in wiens gezelschap hij verpozing en rust vindt.
In 1923 trad hij In het huwelijk met Adrienne Brilleman, dochter van een geziene Brugse familie, die hem drie begaafde dochters zou schenken die nog steeds de trots van hun vader uitmaken. Louise, echtgenote van Leon Davans schildert zeer verdienstelijk, vooral bloemen. Cécile trad in het huwelijk met de bekende aannemer Gustaaf Vandendorpe die met veel artistiek gevoel onze oude monumenten hun oude luister teruggeeft. Denise Schaeverbeke, die helaas in 1967 reeds is overleden had echter zeer duidelijk de artistieke begaafdheid van haar vader. Het is jammer dat dit groot ontluikend talent zo vlug in de knop werd gebroken.
Eenmaal gehuwd had Julien Schaeverbeke echter ook de zorg om zoveel mogelijk de materiële problemen buiten te houden. Zo nam hij eerst twee jaar dienst bij de stad Brugge in de technische dienst, om vervolgens over te stappen naar het ministerie van landsverdediging waarvoor hij jaren opzichter van de werken is geweest. Zijn schilderkunst was echter zijn leven en naast zijn eigen scheppende aktiviteiten leidde hij ook jongeren op in de teken-en schilderkunst als lesgever aan de Stedelijke Tekenschool te Blankenberge.



Hij schildert meestal met olieverf maar ook pasteltekeningen en aquarellen worden door hem met zwier en kleur geschilderd. Hij heeft zich duidelijk een eigen stijl weten te verwerven. Wie eenmaal zijn werk heeft gezien kan het uit alle andere onderscheiden. Er bevinden zich acht doeken van zijn werk in het bezit van de Belgische staat en zijn werken werden verschillende malen bekroond. Hij stelde tentoon te Brussel in het Paleis voor Schone Kunsten, te Parijs in Studio La Palette d'or aan de boulevard Montparnasse, te Etampes in Frankrijk, Kortrijk, Luik, Oostende en vooral te Brugge en St.-Kruis. Dit laatste vooral met de jaarlijkse groepstentoonstelling van kunstkring Iris waarvan hij 27 jaar voorzitter is geweest.
Het was op inspiratie en onder de herhaalde aanmoedigingen van de Vlaamse toondichter Renaat Veremans, die toen in het hoekhuis woonde van de toenmalige Vlamingstraat (nu Brugse Mettenstraat en Moerkerkse steenweg, dat op 6 september 1952 in de herberg d'Hope bij Alois Anseeuw en Anna Dumon, de kunstkring Iris werd gesticht onder voorzitterschap van Julien Schaeverbeke, die voorzitter zou blijven tot in 1979 en thans is opgevolgd geworden door de Heer Fernand Luyckx.
Bij de stichtende leden waren Denise Schaeverbeke, Jérôme Bleyaert, commissaris Carette, architekt Gellinck, Deconinck en Jos Rotsaert. Het eerste initiatief was het oprichten van een groepstentoonstelling in St.-Kruis om mensen van eigen bodem bij de eigen bevolking bekend te maken. Deze mooie traditie werd volgehouden tot op heden. Inderdaad kan men tijdens de kermisweek steeds het werk bewonderen van de leden van deze zeer verdienstelijke kunstkring die in 1982 zijn dertigjarig bestaan zal kunnen vieren.
Dat de algemene onkosten voor het inrichten van een tentoonstelling met de jaren enorm gestegen zijn wordt o.m. duidelijk aangetoond door te vermelden dat de tentoonstelling van 1952 14,35 Fr. in totaal had gekost waaronder 1,20 Fr. duimspijkers, 2,60 Fr. ijzerdraad, 20 postzegels van 0,15 Ct. en 6 Fr. voor de werkvrouw om de klaslokalen te kuisen
Het is onze innige wens dat deze zeer verdienstelijke kunstkring nog lange jaren aktief zou mogen zijn om aldus bij te dragen op een zeer konkrete wijze tot de verdere ontwikkeling en kulturele ontvoogding van ons volk. Dat mensen als Julien Schaeverbeke uit de schaduw vandaan gehaald worden om even te schitteren in een impressionistisch licht ten overstaan van de ganse bevolking is meer dan verdiend.     Wij zijn fier dat volksverbonden schilders midden ons leven omdat zij ons aldus deelgenoot maken van de vele en rijke talenten die zij gul rondstrooien. Wie heeft meer behoefte aan rust en verpozing In de serene schoonheid van de schilderkunst dan de moderne en opgejaagde mens? Julien Schaeverbeke, wij danken U voor al het schone dat U ons heeft geschonken.
Uw naam en Uw werk zal steeds verbonden blijven aan kunstkring Iris, St.-Kruis en uw Vlaamse land dat U steeds boven alles heeft verkozen en liefgehad, want U zijt nooit blind geweest voor de schoonheid van eigen bodem niettegenstaande U in de zon heeft gezien van het Franse impressionisme.

Sint.Kruis 12 november 1979
Mr. Johan WEYTS
Julien Schaeverbeke overleed op 30.12.1984