Deze website is deel van www.bruggelokaal.be.

Pattyn Germain



Pattyn Germain
rustend bierhandelaar
°28 mei 1905
Leopold Debruynestraat 54
8310 Brugge - St-Kruis

Het is vijftig jaar geleden dat Germain Pattyn zich als zelfstandig bierhandelaar vestigde te Sint-Kruis op de hoek van de Prins Albertstraat en de toenmalige Molenstraat in café "Koning Albert". Vijftig jaar is nog steeds een halve eeuwen als wij nog weten dat Germain Pattyn, die dit jaar tachtig jaar is geworden tevens één van de stichters was van de afdeling Sint-Kruis van het Nationaal Christelijk Middenstandsverbond, het N.C.M:V., dan hebben wij méér dan reden genoeg om deze figuur eens in de belangstelling te plaatsen.
Germain Pattyn is tot op vandaag de guitige, pientere handelaar gebleven die, steeds eerlijk, midden de mensen heeft geleefd op een aktieve en eenvoudige wijze.
Hij is een man die de wereld kent en die door zijn levenslange omgang met mensen een echte mensenkenner en volkspsycholoog kan genoemd worden.
​Nooit luidruchtig of opvallend was hij overal aanwezig waar het volksleven zich afspeelde en vooral als duivenmelker heeft hij zich een blijvende ereplaats weten te verwerven als trouw lid van de duivenmaatschappij "De Onafhankelijke" uit St.-Kruis.
In 1974 ontviel hem zijn geliefde echtgenote Lucie Ranson, maar in het gezin van zijn dochter Monique en zijn schoonzoon Willy Van Gheluwe leeft hij gelukkig midden zijn kleinkinderen en is nog steeds bekommerd en vol belangstelling voor de bierhandel die thans door zijn schoonzoon en kleinzoon met succes worden verdergezet en uitgebouwd



Germain Pattyn werd geboren op 28 mei 1905 als zevende kind in het gezin van Joseph Pattyn en Maria Dauw dat negen kinderen telde, acht zone en één dochter en dat een kleine hofstede uitbaatte te Sint-Andries langs de huidige Bremlaan nr. 30. Het was een hofstede met één paard en weinig grond, waar zeer hard moest op gelabeurd worden om het elfkoppig gezin te voeden in een tijd die reeds uit zichzelf niet welvarend kan genoemd worden. De boerderij was eigendom van de familie Joos de ter Beerst uit Zuienkerke en wordt thans bewoond door Patrick Foulon en zijn echtgenote Charlotte Joos de ter Beerst.
Omdat de hoeve omzeggens op zichzelf niet leefbaar was zorgde moeder. Maria voor aanvullende inkomsten door er een herberg in uit te baten.
Het was een gezellige boerenherberg met vóór het gebouw een "boltrage" zoals toen bijna bij alle herbergen aanwezig was. Het bollen was in die tijd alom beoefend en was werkelijk het meest verspreide volksvermaak, zoals nu misschien de schuttersgilden zijn geworden.
De herberg werd evenwel zo belangrijk dat beslist werd het boerenleven vaarwel te zeggen en in 1913 ging het gezin in café "In de vriendschap" wonen langs de Gistelse steenweg te St-Andries.
In de ouderlijke woning stichtten de drie zonen Richard, Oscar en Germain een bakkerij en zij kenden zoveel succes dat er steeds werk voorhanden was voor drie mannen, vooral vanaf de vrijdagavond 8 uur werd er omzeggens zonder ophouden gebakken tot de zondagmiddag.
Het was een hard leven zeker als men weet dat alles nog met cokesovens werd gebakken zonder de moderne hulpmiddelen die vandaag voorhanden zijn. Het brood moest dan nog worden rondgevoerd tot in Varsenare. In die tijd werd er ook nog veel roggebrood gebakken voor de paarden. De voermannen voedden hun paarden met roggebrood van 1 à 2 kgr. Het deeg werd veelal met de voeten in de trog gekneed om het werk wat lichter te maken.

 


Intussen was de eerste wereldoorlog uitgebroken met al zijn menselijke ellende.
" De antipathie tegenover de Duitse invaller was toen bij de bevolking zo algemeen, vertelt Germain, dat het zelfs zover ging dat de Duitse soldaten en Duitse officieren werden aangevallen en vermoord door burgers. Nooit werden de daden verklikt aan de vijand, in tegenstelling met de tweede wereldoorlog.
Germain die aanvankelijk lessen volgde bij de onderwijzers Ampe en Butaye moest tijdens de oorlog onderricht volgen bij  de Zusters van Klerken, die naar Sint-Andries waren gevlucht. Maar éénmaal veertien jaar wachtte hem het werk in de bakkerij. Wij willen vermelden dat Richard Pattyn zich nadien in Zedelgem ging vestigen waar thans zijn zoon nog bakker is aan de kerk en Oscar opende een bakkerij langs de Torhoutse Steenweg. Wanneerde zonen hun eigen zaak hadden geopend, werd de bakkerij gesloten en in de plaats daarvan werd een likeurhandel geopend die door de ouders samen met de herberg werd uitgebaat



In 1925 moest Germain zijn legerdienst vervullen en eenmaal deze volbracht. trad hij in dienst als chauffeur en huisknecht van weduwe barones Kervyn die toen nog op het kasteel De Koude Keuken woonde. Germain reed er een van de eerste auto's uit de streek en voor hij huwde hielp hij ook nog in de taxiuitbating van zijn ouders.
Intussen had de familie Pattyn het bekende Lusthof Andrea geopend langs de Gistelsesteenweg, aan de terminus van de toenmalige tramlijn nr. 5.
Het was een afspanning waar heel veel volk samenkwam en het vormde voor vele gezinnen het doel van de zondagsuitstap.
Er was van alles te beleven en een grote tuin vol kinderspelen kon het jonge volkje bezighouden terwijl de ouderen konden genieten van een verfrissing, een gebak of pannekoek. Op 27 augustus 1935 trad Germain Pattyn in het huwelijk met Lucie Ranson die hij reeds van in 1925 had leren kennen.
Germain nam te St-Kruis de bierhandel over van de familie Maeck en nam ook hun herberg "Koning Albert" over. Het was een bekende zaak en vanaf het begin moest goed worden doorgewerkt om de zaak te leiden en uit te breiden.
De eerste knecht was Robert. Met paard en kar en ook met de stootkar werden de klanten besteld in St-Kruis, Brugge en Vyve-Kapelle. Te Moerkerke stichtte men een depot bij René Tanghe. Jozef Dejaegher, Marcel Nobus, Gilbert Bonheure en Daniël Ghekiere waren de opeenvolgende medewerkers in de bierhandel. Het werk was, trouwens zoals nu nog, lastig. De flessen zelf werden nog gereinigd en gevuld en dit vergde heel veel tijd en zorg. Het begon met een depot van bieren Meiresonne uit Gent met Celta Pils, brouwerij die thans niet meer bestaat. Het tafelbier kwam vanuit de brouwerij geleverd in vaten van 100 liter en deze moesten dan worden afgetrokken en gevuld in flessen van 3/4 en 1/4 liter. De spuitwaters en limonaden waren gelukkig reeds in de brouwerij zelf gebotteld.
Het tafelbier kostte toen 8 Fr per bak en een bak Celta Pils kostte toen 20 Fr. Veertig jaar later kost een bak tafelbier 175 Fr. en een bak pils 281 Fr. Onder één aspekt was de handel vroeger eenvoudiger en dat is dat de grote verscheidenheid die thans bestaat toen niet voorhanden was. Maar het reinigen en vullen van de flessen die ook nog van een "etiquette" moesten voorzien worden, was erg arbeidsintensief.
Germain herinnert zich nog hoe hij tijdens de winter soms met een slede, geladen met bier, zijn ronde moest doen tot in Moerkerke toe.
De paarden graasden in het terrein van de schuttersgilde van St-Joris thans gelegen langs de Stijn Streuvelsstraat te Brugge.



In de zomer droegen de paarden een speciaal netje dat over hen werd gespannen tegen het ongedierte waardoor belet werd dat zij tijdens de ronde op hol zouden slaan.
In 1947 kwam evenwel de noodzakelijke modernisering en werd een eerste vrachtwagen Chevrolet aangekocht die tot 1969 dienst zou doen, toen een nieuwe vrachtwagen Ford de dienst zou uitmaken bestuurd door de schoonzoon en opvolger Willy Van Gheluwe. In St-Kruis waren er tot na de tweede wereldoorlog zeker een 60 tal herbergen. Dit aantal is thans gedaald tot beneden de 25! Langs de Moerkerkse steenweg alleen reeds waren veertien café's!
Op 4 mei 1962 trad zijn dochter Monique, die op 29.8.1939 te St-Kruis werd geboren, in het huwelijk met Willy Van Gheluwe, zoon van Emile Van Gheluwe, de bekende hovenier uit de Veltemweg, 15 te St-Kruis. Willy bracht verjonging in de zaak en op 1 juni 1969 ging Germain officieel met pensioen.
Sinds 1 maart 1964 was de handel en woonst overgebracht naar het nieuw huis langs de Leopold Debruynestraat 54 en op dat ogenblik werd café "Koning Albert" dan ook definitief gesloten.
Sinds 1 april 1985 is nu ook Filip Van Gheluwe volledig in het bedrijf ingeschakeld, zodat de derde generatie te St-Kruis aktief is.
Niettegenstaande de steeds toenemende concurrentie en dit soms op oneerlijke wijze, blijft de zelfstandige bier- en drankhandelaar toch verder genieten van het vertrouwen van de verbruikers.
De service, de keuze en de vriendelijke thuisbediening zijn troeven die steeds belangrijk zullen blijven in dit beroep dat lastig moet genoemd worden.



Inderdaad door weer en wind moet steeds de baan op gegaan worden en ook als is men niet goed of al heeft men het koud of warm, steeds moet men vriendelijk de klanten kunnen te woord staan en bedienen. Om dan nog te zwijgen over de zware bakken en vaten die moeten gedragen en geleverd worden tot soms in de meest onmogelijke hoekjes in kelders die niet steeds goed toegankelijk zijn. Om dit alles vol te houden en met de glimlach te volbrengen moet men het zelfstandig beroep werkelijk graag uitoefenen en middenstander zijn in hart en nieren. Zo lang er zulke mensen bestaan in onze samenleving zullen wij leven in een land waar het goed is om te wonen, in een land waar de klant zich nog echt koning kan voelen!
Zoals hoger vermeld is Germain Pattyn een duivenmelker van kindsbeen af. Zijn hokken zijn niet zeer groot en voor het ogenblik heeft hij slechts een dertigtal duiven.
Nog steeds meer dan genoeg evenwel om er alle dagen tijd voor te moeten opbrengen. Als lid van de duivenmaatschappij "De Onafhankelijke" kwam hij in 1966 in het licht van de schijnwerpers te staan door in dat jaar de provinciale overwinning te behalen doordat hij met een duif in een vlucht uit Bourges in Frankrijk 47ste werd op niet minder dan 28.000 duiven! In 1982 behaalde hij een uitzonderlijk succes door de drie eerste prijzen weg te kapen in een prijsvlucht uit Angoulème uit Frankrijk en een vierde duif won toen nog de 34ste prijs. Ook in vluchten uit Chateauroux kende Germain veel succes. Maar dit alles heeft geen invloed op zijn gedrag of levenswijze. Hij is blij en gelukkig over de prestaties van zijn duiven, maar nooit zal hij hierover pochen. Germain blijft er even bescheiden bij als voorheen. Voor hem is het een sport en een amusement en dit zal zo altijd blijven. Thans geniet Germain Pattyn van een mooie herfst in zijn leven. Hij is evenwel nog kwiek en dynamisch en het is onze uitdrukkelijke wens dat hij nog vele jaren gelukkig midden de zijnen in St-Kruis mag doorbrengen.

St-Kruis, 30 november 1985
Johan Weyts

Germain Pattyn overleed op 12.08.1986