Deze website is deel van www.bruggelokaal.be.

Lateur Isabelle

Isa, met ouders,broer Paul en zusters Paula en Dina in 1930

Isabelle Lateur
°Kortrijk 13.12.1922
+Brugge 20.06.2016

"Polderhuus"
Warrenplein 1
8310 Brugge - St-Kruis

In de rustige, groene omgeving van het Warrenplein te Sint-Kruis woont in "Polderhuus", Isa Lateur, de jongste dochter van de grote Vlaamse letterkundige Stijn Streuvels.
Zij is een eenvoudige en rustige verschijning, die je met heldere indringende ogen en een verstandige blik, vragend aankijkt.
Eén ogenblik maar, verkeer ik in de waan dat een jonge Stijn Streuvels naar mij kijkt en tot mij praat, want niemand heeft zo'n duidelijke gelijkenis aan haar beroemde vader, als zij, Isa Lateur.
Stijn Streuvels (1871-1969) de grote revelatie in de groep "Van Nu en Straks", neef van Guido Gezelle, de reus uit onze literatuur, een autodidact met een enorme talenkennis, lid van de Koninklijke Vlaamse Academie, bekroond met de Grote Prijs der Nederlandse Letteren die hij uit de handen van de Nederlandse Koningin ontving, de eenvoudige maar grote West-Vlaming die de Koning bedankte wanneer hij hem de titel van baron wou schenken en die weigerde dat hij zou worden voorgedragen voor de Nobelprijs.


Stijn Streuvels is een grote persoonlijkheid geweest die iedereen boeien kon en waar ik in mijn jeugd naar opkeek als naar een god.
Nog steeds koester ik met zorg en fierheid het boek "De Teleurgang van den Waterhoek" waarin hij voor mij op 11 augustus 1949 een opdracht schreef, naar aanleiding van een bezoek van mijn vader aan 't Lijsternest in Ingooigem, met de woorden: "Wees blij als de bloemen in de lente, de heerlijke tijd der jeugd - geniet er van in eer, in eenvoud en deugd~'
Het feit dat de jongste dochter van deze grote kunstenaar van eigen bodem, midden tussen ons woont te Sint-Kruis, mocht dan ook niet langer onopgemerkt blijven.
Sint-Kruis dat ook voor Stijn Streuvels een bekende gemeente was, omdat de familie Van Mullem, bij wie hij te Brugge de bakkersstiel had geleerd, haar buitenverblijf had langs de Doornhut, waar vandaag nog Godelieve en Maria Van MulIem woonachtig zijn.
Isabelle Lateur werd op 13 december 1922 geboren te Ingooigem en samen met haar oudste zuster Paula, haar broer Paul en Dina of "Prutske" vormde zij het gezin van Frank Lateur en Alida Staelens dat gehuisvest was in 't "Lijsternest", de prachtige landelijke woning ontworpen door de Brugse architect Viérin, als vriend van den huize, thans als Provinciaal Museum is ingericht en die volledig intact aantoont hoe de kunstenaarsfamilie woonde


"Het was voor ons buitengewoon interessant de vele bezoeken bij te wonen die aan vader werden gebracht. Bijna alle belangrijkste kunstenaars uit de eerste helft van de eeuw kwamen er over de vloer, naast vele Vlaamse leiders uit die periode.In tegenstelling van wat meestal wordt beweerd was vader een gul gastheer en hij had graag bezoek van vrienden en mensen die hij zelf uitnodigde.Maar het was niet te geloven hoe arrogant sommige mensen zich aanstelden!
Men drong soms in groepen onze tuin binnen of stonden plots met hun neus tegen het venster naar binnen te kijken. Het is maar normaal dat vader dan kwaad werd en hij verdreef dan zonder veel omhaal de indringers die werkelijk geen eerbied opbrachten voor de privacy van onze familie".
Isa Lateur vertelt met liefde over haar ouders en het gezellige huis in Ingooigem waar ook haar kinderen steeds welkom waren en met wie haar vader bijzonder goed kon opschieten en kon "leute maken".
In het boek "In levenden lijve" schrijft Stijn Streuvels het volgende:
"Jaren zijn gekomen, jaren zijn gegaan - een halve eeuw versleten op het "Lijsternest".


De kinderen zijn groot geworden, uitgevlogen, getrouwd en ver van elkander verspreid, een nieuw nest aangelegd en ook kinderen gekregen. Een bewijs echter dat zij in 't ouderlijk huis een goede en gelukkige jeugd hebben doorgebracht, is dat zij er nog altijd geren terugkeren.
Met die verschillende, nieuwbijgekomen vreemde elementen, zullen de erfelijkheidswetten van Mendel wel doorslaande mutaties meegebracht hebben.En ten bewijze: bij elke gelegenheid wordt er al duchtig gekust, handdrukken gegeven, vrijmoedig met elkander omgegaan en in de gesprekken bestaat er geen enkel onderwerp meer dat nog taboe is.Bij de bent kleinkinderen - waaronder al menige tot de jaren van verstand gekomen zijn, is er aan al de facetten van hun wezen niets te merken dat aan erfelijkheid herinnert.
Voor hen zullen de hebbelijkheden uit het vorige geslacht wel tot het rijk der legenden behoren.

En ik, als laatste erfelijk belaste, zal ze mee ten grave dragen waar ze voor altijd vergeten worden en amen en uit zullen zijn

En voor 't geen mij persoonlijk betreft mag ik zeggen met de Vigny:
"Une belle vie, c'est une pensée de jeunesse réalisée dans l'age mûr.' Isabelle Lateur groeide op in het rustige en landelijke dorp Ingooigem waar zij lager onderwijs volgde in de kloosterschool. Zij leefde het vaste ritme mee waarin het gezin Lateur leefde en werkte. Ook haar vader had een vaste dagindeling. Van 8 tot 12 uur werkte hij in de tuin of verrichte hij buitenwerk. Van 2 tot 4, van 5 tot 7 en van 8 tot 12 uur 's nachts schreef hij of las hij. Hij las enorm veel en steeds in de oorspronkelijke taal. Engels, Duits, Noors, Deens en vooral de Franse literatuur boeide hem buitengewoon.
Camus was een van zijn geliefde schrijvers. "Als ik Camus lees heb ik steeds het gevoel dat wij allemaal maar dilettanten zijn" zei hij eens.
Een uitspraak die telt!
Voor het middelbaar onderwijs moest Isa Lateur eerst op kostschool bij haar tante, bij de Zusters van Liefde, in Sint-Denijs, op de taalgrens.
De zuster van haar vader was er kloosterlinge en zij had er haar beklag over gemaakt dat nog geen enkele dochter van haar broer Frank bij haar op school was geweest. Dit werd dan op deze wijze goedgemaakt.
Maar Isa was er niet gelukkig en zij voelde er zich vreemd en verlaten. Gelukkig volgde dan de beslissing dat zij haar studies verder kon zetten in Gent in het gekende instituut St-Bavo, eveneens geleid door de Zusters van Liefde.
Op 8 augustus 1953 trad Isabelle Lateur in het huwelijk met Hugo Baert en het jonge paar ging aanvankelijk in Kortrijk wonen


Wanneer Hugo Baert de hand van zijn dochter ging vragen stelde Stijn Streuvels hem twee vragen: "Kunt gij haar onderhouden?" en "Hebt gij al een en ander gelezen in uw leven". Wanneer Hugo Baert beide vragen bevestigend had beantwoord stelde zijn toekomstige schoonvader een volgende vraag: "Hebt gij reeds Oorlog en Vrede" van Leo Tolstoï gelezen ?" Toen hij hierop antwoordde dat hij dit nog niet had gedaan replikeerde Streuvels : "Dan hebt gij nog niets gelezen !"
Toch kreeg hij de zegen en het jonge paar richtte zijn aktiviteit op de uitgeverij en de boekhandel en dit is tot op heden blijven voortduren.
Naast een boekhandel gaf Hugo Baert te Kortrijk een weekblad uit onder de naam " 't Gulden Spoor" een blad met algemene informatie dat jammer genoeg moest verdwijnen door de verdeeldheid die er toen te Kortrijk heerste.
Isa had intussen haar eigen uitgeverij opgericht" 't Leieschip" dat zich tot doel had gesteld om de volledige werken van haar vader uit te geven, wat dan ook gebeurde en meebracht dat zij zeer veel kontakt bleef houden met haar vader met wie zij samen de uitgaven voorbereidde.
In 1956 werden Hugo Baert en zijn echtgenote aangezocht door Uitgeverij Desclée De Brouwer om te Leuven de universitaire boekhandel "Universum" te leiden aan het Hubert Hooverplein. Zij bleven er tot 1967 toen zij door Standaard Boekhandel werden gevraagd om naar Brugge te komen om er de boekhandel in de Steenstraat uit te baten (zaak die zij tot vóór kort hebben gerund).
Intussen waren er vier kinderen geboren: Frank, Griet, Karel en Dries. Alleen de laatste is nog thuis en ongehuwd.
De woning van het echtpaar Baert-Lateur te St.-Kruis getuigt van artistieke betrokkenheid en is een klein museum op zichzelf te noemen, vol herinneringen en verlucht met schilderijen en tekeningen van bekende Vlaamse kunstenaars.
Het moet ons verheugen dat deze voorname literaire familie te Sint-Kruis woont.
Guido Gezelle was de oom van Stijn Streuvels en zijn zuster Elisa en zijn broer, de beeldhouwer, Karel Lateur waren lang verantwoordelijk voor het openhouden van het Guido Gezellemuseum te Brugge.
Een enorme evolutie voltrok zich in deze tijd.
Zo heeft Stijn Streuvels nog de eerste fiets weten ontstaan en heeft hij het nog mogen beleven dat de eerste mens op de maan wandelde!
Tot op zijn laatste levensdagen bleef hij helder van geest en volgde vol belangstelling de enorme evolutie die zich voltrok in de techniek.
Ook het Concilie te Rome volgde hij met belangstelling en eens liet hij zich hierover ontvallen: "Zij vergeten te Rome dat als ge één poot afzaagt. de ganse tafel omver valt!"
De foto's die deze schets vergezellen werden ter beschikking gesteld door de familieBaert-Lateur waarvoor dank. Ik hoop dat Isa Lateur en haar man nog vele, lange en schone jaren mogen doorbrengen midden onder ons te Sint-Kruis en dat zij eenmaal over "Polderhuus" zullen mogen dchrijven wat Stijn Streuvels kon doen over zijn"Lijsternest".

Johan Weyts 17 mei 1987