šŸ‘·ā€ Deze website loopt op haar laatste benen. In januari 2023 zal ze van het internetĀ verdwijnen.šŸ‘‹
Home - Sint-Kruis -  heemkundesintkruis

Deze website is deel van www.bruggelokaal.be.

overlijden Dirk Callewaert en Roger Denolf

Op maandag 21 november 2022 overleed in Varsenare onze oud-penningmeester Roger Denolf. Hij was 85 jaar. We herinneren ons hem als nauwgezet, met een groot hart voor de WHSK, ruime interesse in de bewoners van Sint-Kruis en als een droge komiek. Hij was lid van 2003 tot 2020. Het computertijdperk zag hij als een uitdaging waar hij zich graag in verdiepte. Rogerj was onze eerste webmaster. Zijn vrouw Yvonne Meire overleed eerder dit jaar. Zij woonden in de Akkerstraat.

Op dinsdag 1 november 2022 overleed Dirk Callewaert. Hij werd net geen 81 jaar. Hij was doctor in de Germaanse talen en gaf les aan de handelsschool Mariawende in Sint-Kruis. Dirk was lid van onze Werkgroep Heemkunde SInt-Kruis van 1992 tot 2015. Volkskunde was zijn geliefde onderwerp.

Drie van zijn publicaties werden door veel Sint-Kruizenaars sterk gesmaakt:

in 2015: Zwijg... en eet je bord leeg. Hoe men het bord vol kreeg in Sint-Kruis 1945-1970.

in 2017: Langs de Maalse Steenweg. Leven, wonen en werken in de veranderende omgeving van een Brugse uitvalsweg.

in 2019: Langs de Moerkerkse Steenweg. Leven, wonen en werken in de veranderende omgeving van een Brugse uitvalsweg.

Dirk Callewaert verkreeg van heemkundige Magda Cafmeyer een rijke heemkundige collectie, vooral haar foto's van Sint-Kruis in de jaren 1950 en 1960 en historische kaarten over Sint-Kruis en omgeving. De kaarten zijn raadpleegbaar in ons documentatiecentrum dank zij Dirk die ze aan onze kring schonk.

info gezocht over noodlanding B17 in 1944

Wie kan ons helpen aan foto's of origineel materiaal over de Amerikaanse B-17 bommenwerper die half oktober 1944 een noodlanding had gemaakt op het Maleveld na een raid op Duitsland? 

Er zou ook een omgekomen militair uit het vliegtuig zijn gehaald. 

Je zou er ons en vooral een gedreven onderzoeker uit Assebroek een groot plezier mee doen. Je hoeft jouw foto's niet af te staan: een goede scan volstaat.

WIE WAS DA? kermisexpositie 2022

sfeerbeeld expositie
sfeerbeeld expositie
sfeerbeeld expositie
sfeerbeeld expositie

Straten en pleinen genoemd naar bijzondere lokale figuren uit Sint-Kruis.

Om de twee jaren verzorgt Werkgroep Heemkunde Sint-Kruis (WHSK) de kermistentoonstelling tijdens Sint-Kruis Kermis half september. Dit jaar focusten we ons op straten die naar een bijzondere figuur uit SInt-Kruis zijn genoemd.

De opkomst was ondanks het mindere weer groot. Meer dan 450 bezoekers verdiepten zich geïnteresseerd in de historiek van hun straat en naar de persoon naar wie die vernoemd werdSommigen brachten zelfs aanvullend materiaal mee of konden informatie aanvullen. 

Originele documenten en realia, zoals bouwaanvragen en verkavelingsplannen, oude kaarten, foto's, munten, obiits, enz... illustreerden de verhalen. 

Bezoekers maakten kennis met het oeuvre van heem- en volkskundige Magda Cafmeyer (1899-1983) en met de boeken- en muntenverzamelaar Marcus Laurin (1525-1581) die het buitengoed Blauwkasteel bezat.

Twee straten dragen de naam van schepenen: grootgrondbezitter Julius Dooghe (1855-1917) werd een eerste lokale projectontwikkelaar in de wijk De Dampoort en van molenaar Leopold Debruyne (1843-1921) bestaat nog steeds zijn molenaarswoning uit 1905 in de Schaakstraat. Zijn grond tussen de Schaakstraat en de Akkerstraat is in de jaren 1960 verkaveld door zijn nazaten. Leopolds moeilijkste dag was op Heilig Bloeddag 1916: die bewuste 8 mei moest hij als eerste schepen aanwezig zijn bij de executie van Jules Delaplace (1867-1916), naar wie de vroegere Klokstraat is genoemd. De rijkswachter was door de Duitse bezetter  ter dood veroordeeld.

Beroemde Malenaars

Twee adellijke families zijn vereeuwigd in straatnamen: het plein voor de kerk van Male naar de familie de Peellaert, bewoners van het kasteel De Vijvers. Uit hun kasteel en kapel komen enkele merkwaardige kunstwerken die zij schonken aan de parochiekerk. Een straat is genoemd naar de Maleingreau d’ Hembise, bewoners van het kasteel Puidenbroek. Zij lieten hun grond in de jaren 1920-1950 verkavelen tot de residentiële wijk ‘De Linde’ in Male. Een  niet volledig uitgevoerd verkavelingsplan uit 1951 kreeg zeer veel aandacht. Aankoopakten uit de jaren 1950 illustreerden op een concrete manier de verkaveling. 

Het kasteel van Male kende enkele bewoners naar wie vier straatnamen verwijzen. Graaf Lodewijk van Male († 1384) en zijn dochter Margareta van Vlaanderen (1350—1405) zijn in het kasteel van Male geboren. Zijn dochter huwde met Filips de Stoute, waardoor Vlaanderen Bourgondisch werd. Lodewijk zelf was gehuwd met Margaretha van Brabant (1323-1380). Naar haar zal de omstreden aankomende verkaveling op gronden van boer Vandierendonck worden genoemd.

De schatrijke Spanjaard Lopez Gallo († 1571) hielp na hen zijn hertog Filips II aan extra geld door van hem het kasteel van Male met toebehorende gronden te kopen. Hij knapte het kasteel op. Door zijn titel van baron werd Male een baronie.   

Twee merkwaardige testamenten

In zijn testament schonk kanunnik Karel Duhamel (1718-1810), mede-eigenaar van de omwalde hoeve Avignon langs de Pijpeweg, het omwalde erf en de omliggende gronden aan de Sint-Kruise Armendis (OCMW, nu Mintus). Een laan in dat stuk Malehoekverkaveling draagt zijn naam.  

Een andere testamentaire wil is die van Petronilla van Outryve (1748-1814). Zij betaalde voor eeuwige zielenmissen voor vier personen, waaronder zijzelf en haar ongehuwde metgezel Valentin Jacoby. Zij was gescheiden en leefde met hem samen in het kasteel Rooighem, waar hij overleed. Jacoby was een tijd burgemeester van Sint-Kruis.

Vijf personen naar wie ook straten zijn genoemd  hebben nooit in Sint-Kruis gewoond. Daarom - ook al omwille van de beperkte expositieruimte - kregen zij slechts beperkte aandacht: dokter Zamenhof (1859-1917) is de uitdenker van de taal Esperanto, de prinsen Albert (1875-1934) en Leopold (1901-1983) werden later Belgische koningen, de schilder Karel van Mander (1548-1606) gaf een merkwaardig boek over Vlaamse schilderkunst uit en kanunnik Alberic Decoene (1881-1958) bekwam dat Male een zelfstandige parochie werd, maar woonde zelf in Assebroek.

 

vanmalestraten.jpg stratenexpo (2606.5 kB)

Sint-Kruis op glas, borden en tegels


een van de vele glasramen
houten wapenschildje, schenking Duyck april 2022

Geregeld wordt onze collectie aangevuld met schenkingen. Siertegels, borden en glasramen waarop Sint-Kruis of een Sint-Kruise vereniging wordt afgebeeld zijn daar voorbeelden van. Soms gaat het om letterlijk unieke exemplaren: er bestaat slechts één van. We zorgen uiteraard dat die niet verloren gaan. Dank alvast aan de families Teerlynck, Tamsin, Denolf en Duyck voor hun schenkingen.

Ongeveer per decennium krijgen bewoners van een gemeente reclame in de bus over mogelijke aankoop van een glasraam of een set borden over hun gemeente. De tekeningen waren meestal dezelfde, enkel wat anders geschikt of versierd.

In het overzicht vindt u wat nu reeds tot onze collectie behoort en wat we nog missen. Wie na overlijden van (o)ma of (o)pa met een glasraam, bord of tegel over Sint-Kruis geen weg weet en een passende bestemming zoekt, kan ons een dienst bewijzen.

Ook onze collectie medailles van de Pinksterwandeltochten, ingericht door Jean-Marie Bogaert en zijn groep Catena, is nog onvolledig.

Welkom dus met uw schenking.

Kerk_in_glas_en_porcelein.pdf de kerk op borden, glasramen, klokken over Sint-Kruis (707.5 kB)
foto_overzicht_collectie_tegeltjes_en_glasraampjes_5.pdf foto-overzicht van gekende tegels, borden en glasramen over Sint-Kruis (3999.5 kB)
medailles_Pinksterwandeltocht_5_tot_13.jpg collectie medailles Pinksterwandeltochten (2305.75 kB)
medailles_pinksterwandeltocht_14_tot_22.jpg collectie medailles Pinksterwandeltochten (1729.5 kB)
De Zorghe

update : 17/02/2020

Werkgroep Heemkunde Sint-Kruis geeft via deze website graag inzage in zijn collecties en kennis over Sint-Kruis. Aanvullingen (foto's, weetjes), reacties of vragen zijn welkom. Raadplegen van de reële foto's, documenten en kaarten kan na afspraak.  
    
                          Geniet van het grasduinen.

Sint-Kruis in 1961 en 1991

Sint-Kruis vanuit de lucht 2017

Kloostergemeenschappen in Sint-Kruis



 

 

Op het grondgebied van Sint-Kruis hebben zich in de loop der tijden meerdere zustergemeenschappen gevestigd, maar slechts één mannengemeenschap, lees meer hierover: klik --> <kloostergemeenschappen>

contact of vragen:  Mail